Het eerste jaar na een overlijden

Illustratie Ervaringen met Stella Lara Uitvaartzorg - klavertjevier op bruine aarde

0

“Alles slijt, alles komt glad. Als je alle seizoenen maar een keer hebt gehad…” Deze regels komen uit het lied ‘Alle seizoenen’ van zanger Joost Spijkers. Het wordt vaak gezegd als een dierbare overlijdt. Eerst moeten alle seizoenen er een keer overheen gaan, voordat wat? Ja voor wat eigenlijk? Om de rouw minder te laten worden? Zo werkt het volgens mij niet. Maar zo’n eerste jaar na een overlijden is natuurlijk wel extra heftig. Daarover gaat dit blog.

Eerste keer Kerst na een overlijden en andere feestdagen

Het verlies van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis en het gemis van diegene is in een eerste jaar vaak extra emotioneel. Wat denk je van de eerste verjaardag van jouw dierbare waarop hij of zij er niet is? Of je eigen verjaardag zonder jouw dierbare. Of een eerste Kerst, eerste Pasen, Pinksteren. Al die dagen kunnen beladen zijn.

Ben jij zelf iemand verloren praat dan vooral over diegene. Probeer met je familie of vrienden met wie je op die feestdagen bent, je gemis te delen. Dat is niet alleen fijn voor jezelf, maar ook voor degene om je heen. Zij vinden het soms ook lastig zich een houding te geven en weten niet altijd wat ze moeten zeggen. Terwijl voor iedereen het gemis zo voelbaar kan zijn.

Bloemen leggen bij zijn graf

“Mijn vader wilde op de eerste sterfdag van mijn moeder thuisblijven want hij was bang dat hij anders belangrijke telefoontjes zou missen”, zei laatst iemand tegen me. “Uiteindelijk belde er niemand.” Op de geboorte- en sterfdag van mijn broer gaan wij altijd als familie bloemen leggen bij zijn graf. Een heel fijn en mooi ritueel wat we al jaren doen. Op zijn sterfdag vertelt mijn moeder altijd hoe het afgelopen jaar is verlopen. Zo blijven we mijn broer betrekken bij ons leven.

Een vriendin van me die in een half jaar tijd haar beide ouders verloor mistte op de eerste sterfdag van haar moeder – die gecremeerd is- heel erg dat er geen plek was waar ze naartoe kon gaan. Ik zei: “Ga naar een plek waar jij graag met je moeder kwam of steek een kaarsje voor haar op bij in een kerk bij jou in de buurt. Misschien voelt ze dan wat meer dichtbij”.

Je kunt ook in je eigen huis een klein altaartje maken voor jouw dierbare. Dat kan ook een plek zijn waar je je meer verbonden voelt met diegene die je mist. Wat je ook doet, kleine of grote rituelen kunnen heel troostend zijn.

Wat kun je doen voor iemand anders op een eerste sterfdag of verjaardag?

Wat doe jij op de sterf- of geboortedag van iemand die is overleden en iets verder van jouw afstaat, bijvoorbeeld de moeder van een goede vriendin? Zet de geboorte- en sterfdag in je telefoon met een herinnering en stuur op de betreffende dag een berichtje aan je vriendin, vriend of andere bekende. Dat wordt enorm gewaardeerd. Het is zo fijn als ze weten dat er aan hen gedacht wordt.

Muziek na een overlijden

Niet alleen dagen kunnen ervoor zorgen dat het gemis van een dierbare extra aanwezig is. Ook de eerste keer dat je een muziekstuk hoort dat gedraaid is op de uitvaart van je dierbare kan heel erg binnenkomen. Het kan heel fijn zijn om juist op dat moment even in gedachten bij jouw dierbare te zijn, maar het kan ook zijn dat je het nummer meteen wilt afzetten, omdat het te veel emotie oproept. Hoe je reageert kan niemand je zeggen, maar probeer juist op moeilijke momenten stil te staan bij je verdriet en het waar mogelijk ook te delen.

Van rouwverwerking naar rouwverweving

En dan… het eerste jaar na het verlies van jouw dierbare is voorbij…alle seizoenen zijn er een keer overheen gegaan. Mag je nu niet meer rouwen? Moet je klaar zijn, je verdriet verwerkt hebben? Nog altijd hoor ik van mensen die een dierbare verloren hebben dat hun omgeving het vaak niet begrijpt als ze na een jaar of langer nog rouwen. Maar rouw, verdriet en gemis kennen geen tijd. Niet na een jaar, niet na twee jaar, nooit.

Rouwen is niet een verwerking van het verlies, je leert leven met het verlies. Je leert het te verweven in je nieuwe leven. Zo heeft Manu Keirse het later ook verwoord. Hij is dé Vlaamse autoriteit als het om rouw en verlies gaat.

Het verdriet ligt op een gegeven moment niet meer zo aan het oppervlak. Ditzelfde geldt voor het gemis, maar beiden zijn als je schaduw, aldus Keirse. Het ene moment zie je het niet, de andere keer is het een kleine schaduw en weer een andere moment is het een gigantische schaduw die je van je stuk af krijgt. Dat herken ik zelf ook. Mijn broer is 19 jaar geleden overleden, als ik over hem praat gaat dit meestal zonder tranen. Maar het overkomt me ook wel dat als ik met een onbekende over hem spreek, ik ineens vol schiet en het gemis in alle hevigheid voelbaar is. Als jij een dierbare bent verloren dan herken je dit vast wel.

Ken je zelf geen groot gemis, maar is er wel iemand in je directe omgeving waarvan je weet dat die een dierbare is verloren, blijf dan het gesprek daarover aan gaan. Niet alleen op een eerste geboorte- of sterfdag maar juist ook (in de jaren) daarna. Dat kan heel troostend en steunend zijn.

 

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.